1. 1632-10-18 — Bevrachtingscontract
Nederlandse samenvatting
Bevrachtingsovereenkomst tussen koopman Peter Woltrincx en schipper Dirck Pietersz uit Edam voor het schip 'De Dom van Ceulen' (ongeveer 120 lasten) voor een reis van Amsterdam naar Sanlúcar de Barrameda (Sint-Lucas) in Spanje en terug, met afspraken over lading, vrachtprijs (38 carolusgulden per last) en verplichtingen.
English summary
Charter party between merchant Peter Woltrincx and skipper Dirck Pietersz of Edam for the ship 'De Dom van Ceulen' (about 120 lasts) for a voyage from Amsterdam to Sanlúcar de Barrameda (Spain) and back, with agreements on cargo, freight rate (38 Carolus guilders per last), and obligations.
Volledige aktetoon/verberg
Bronmetadata
| Archiefinstelling | Stadsarchief Amsterdam |
|---|---|
| Toegang | 5075 |
| Inventarisnummer | 667 |
| Bladzijde | 0436 |
| Notaris | JAN WARNAERTZ |
| Datum | 1632-10-18 |
| Aktenummer | 643 |
| Soort akte | Bevrachtingscontract |
| Taal | NL |
Bronvermelding / Citation
Stadsarchief Amsterdam, toegang 5075, inventarisnummer 667, notaris JAN WARNAERTZ, akte 643, d.d. 1632-10-18.
Stadsarchief Amsterdam, Access No. 5075, Inventory No. 667, Notary JAN WARNAERTZ, Deed No. 643, dated 1632-10-18.
Online bron en scans
- source reference: https://archief.amsterdam/inventarissen/scans/5075/27.3.30/start/430/limit/10/highlight/6
17e-eeuwse transcriptie
Op huijden den achtienden Octob. 1632. Compareerden ter presentie Pr. Woltrincx [Peter Woltrincx] coopman binnen deser Stede ter eenre dirck pietersz van Edem [Dirck Pietersz van Middelie] Schipper en net naest Godt) van synen schele genaemt de dom van ceulen, groot ontrent hondert twintich lasten teranderen zyden, Verclarende de voorsz compten by desen seeckeren contract van bevrachtinge vanden voorsz schepe metten anderen innegegaen ende gemaect te hebben in manieren naervolgende, Te wetene dat de voors schipper met syn voors schip dicht wel gecallefaet ende voorsien van vivies ende scheeps toebehoorten gemonteert met tien hotelingen ene alle ander ammonitie naer advenant, mitsgaders de goederen door den bevrachter daerin geladen ende noch te laden alwaert tot de volle ende bequame ladinge toe, vandesen lande sal seylen ende loopen met Godes hulpe recht door na St. lucas in Spangen, Alwaer den bevrachter off commis tvoorsz schip sal doen lossen ende tselve wederom daen affladen enbeschepen met soodanige goederen ende coopmanschappen als hen sal believen tot te volle ende bequame ladinge toe, ende dat soo lassen alsladen inde tyt van twee maenten naer adrivement vant voorss. schip tot St. lucas voorss. wes ter god trouwen Sullende den bevracht ende tvooresch int geheel alleen tsyn dot hebben sonder dat d 200 schipper van off voor yemant anders, als alleen den voorsz. bevrachter eenige goederen sal mogen laden off voeren op peve van allen hinder costen schaden ende interessen, die den bevrachter voorsz, daerby soude mogen lyden aen hem schipper te verhaelen, ende tvoors schip aff geladen synde, voegene voorsz. , alsdan sal den voorn schipper in alderspoet met Godenhulpe van lucas voors seijlen ende keeren naer deser Stede amsterdamme [Amsterdam], ende alhier gearveert synde, den voorsz goederen getrouwelyck lossen ende uytleveren aende voorsz bevrachter off commis, Alle twelck inder manieren voors volbracht synde, sal alsdan eerste eerder met den bevrachter voorsz schuldich gehouden wesen den voorsz schipper naergedaen goede levering vande goederen voor syn verdiende vracht te betaelen van elck last - hier ter stede ten proffyte vanden bevrachter # repreten voor een hondert zonts renenladen ende uuytgelevert # twee vat wijn voor een last ander goederen naer advenant gereet kent de somme van achtendertich carolus gues miitsgaders haverije ende pilotagie naer costume vandersee welcke vrachte net en sal syn vdient voordat dereyse voorgaen ende comen gedaen ende de goederen gelost sullen syn, met bedingh dat den bevrachter aenden schipper voor syn streck vuyt dese landen salx moeten leveren een paspoort vande Serenissinae Infante van Spangien, Verbindende elcxanderen voor tgeene voors staet haer respec twe persoonen ende goederen geene vuytgesondert ende speciael de voorsz bevrachter syn innegela den goederen ende den schiper syn schip vrachted tge reetschap vandien desubmitterene allen rechten ende rechteren Alles ter goeder trouwen Gedaen bin n Amst. ter presentie van Huysbansz [Jan Ysbrantsz] ende van Arensz poot als getuyn Peter woltrincx Dirck pietersz 250
Nederlandse hertaling
Op heden, de achttiende oktober 1632, verschenen ten overstaan van notaris Jan Warnaertz, Peter Woltrincx, koopman binnen deze stad, enerzijds Dirck Pietersz van Middelie, schipper en (naast God) van zijn schip genaamd "De Dom van Ceulen", groot ongeveer honderdtwintig lasten, en anderzijds de bevrachter. Zij verklaarden bij deze een zeker contract van bevrachting van voornoemd schip met elkaar te zijn aangegaan en gemaakt op de volgende wijze, te weten dat de voornoemde schipper met zijn voornoemde schip, goed gekalfaterd en voorzien van proviand en scheepsbenodigdheden, uitgerust met tien matrozen en alle andere benodigdheden naar evenredigheid, alsmede de goederen die door de bevrachter daarin zijn geladen en nog te laden, zelfs tot de volle en geschikte lading toe, van dit land zal zeilen en varen met Gods hulp rechtstreeks naar Sanlúcar in Spanje. Aldaar zal de bevrachter of commissaris het voornoemde schip doen lossen en hetzelfde weer van daar afladen en bevrachten met zodanige goederen en koopmanschappen als hem zal believen, tot de volle en geschikte lading toe, en dat zowel lossen als laden binnen de tijd van twee maanden na aankomst van voornoemd schip te Sanlúcar, op godstrouw. De bevrachter zal het voornoemde schip geheel alleen tot zijn beschikking hebben, zonder dat de schipper van of voor iemand anders, dan alleen de voornoemde bevrachter, enige goederen mag laden of vervoeren, op straffe van alle hinder, kosten, schade en rente die de voornoemde bevrachter daardoor zou kunnen lijden. Deel 2/3: ...laden of vervoeren, op straffe van alle hinder, kosten, schade en rente die de bevrachter daardoor zou kunnen lijden, te verhalen op de schipper. En wanneer het voornoemde schip geladen is, zoals hierboven vermeld, zal de genoemde schipper zo snel mogelijk, met Gods hulp, vanuit voornoemd Lucca vertrekken en zeilen naar deze stad Amsterdam. Daar aangekomen, zal hij de genoemde goederen trouw lossen en afleveren aan de voornoemde bevrachter of diens gemachtigde. Wanneer dit alles op de voorgeschreven wijze is volbracht, zal de voornoemde bevrachter als eerste verplicht zijn om de voornoemde schipper, na goede levering van de goederen, zijn verdiende vracht te betalen: voor elk last – hier ter stede, ten profijte van de bevrachter, gerekend voor honderd zonneschijnen… geladen en uitgeleverd – twee vaten wijn voor een last, andere goederen naar evenredigheid, gereed zijnde de som van achtendertig Carolusguldens, alsmede averij en loodsgeld naar gebruik van de zee. Welke vracht niet verdiend zal zijn voordat de reis heen en terug voltooid is en de goederen gelost zijn. Met de bepaling dat de bevrachter aan de schipper voor zijn vertrek uit deze landen een paspoort van de hoogstzalige Infante van Spanje moet verstrekken. Partijen verbinden elkaar voor hetgeen hierboven staat, ieder met hun persoon en goederen, niets uitgezonderd, en in het bijzonder de voornoemde bevrachter met zijn ingeladen goederen, en de schipper met zijn schip, vracht en het gereedschap daarvan, en onderwerpen zich aan alle recht. Deel 3/3: de bevrachter heeft de goederen ingeladen, en de schipper heeft zijn schip bevracht met het gereedschap daarvoor. Zij onderwerpen zich aan alle rechten en rechters. Alles te goeder trouw. Gedaan binnen Amsterdam, in aanwezigheid van Jan Ysbrantsz en van Arensz Poot als getuigen. Peter Woltrincx, Dirck Pietersz, 250.
English translation
Today, the eighteenth of October 1632, appeared before Peter Woltrincx, merchant in this city, on the one hand Dirck Pietersz of Edam, skipper and (next to God) of his ship named 'De Dom van Ceulen', of about one hundred and twenty lasts, and on the other hand the charterer. They declared that they have entered into and made a certain charter party of the aforesaid ship with each other in the following manner, namely that the aforesaid skipper with his aforesaid ship, well caulked and provided with provisions and ship's necessaries, equipped with ten sailors and all other necessaries in proportion, as well as the goods that have been and are to be loaded therein by the charterer, even to the full and suitable cargo, shall sail and navigate from this land with God's help directly to Sanlúcar in Spain. There the charterer or commissioner shall have the aforesaid ship unloaded and again load and charter it from there with such goods and merchandise as he shall please, to the full and suitable cargo, and that both unloading and loading shall be done within the time of two months after the arrival of the aforesaid ship at Sanlúcar, in good faith. The charterer shall have the aforesaid ship entirely at his disposal, without the skipper being allowed to load or carry any goods for or from anyone else than only the aforesaid charterer, on pain of all hindrance, costs, damages and interest that the aforesaid charterer might suffer thereby. Part 2/3: ...load or carry, on pain of all hindrance, costs, damages and interest that the charterer might suffer thereby, to be recovered from the skipper. And when the aforesaid ship is loaded, as mentioned above, the said skipper shall, with God's help, depart from aforesaid Lucca as soon as possible and sail to this city of Amsterdam. Having arrived there, he shall faithfully unload and deliver the said goods to the aforesaid charterer or his authorized agent. When all this has been accomplished in the prescribed manner, the aforesaid charterer shall be obliged first to pay the aforesaid skipper, after good delivery of the goods, his earned freight: for each last – here in this city, for the benefit of the charterer, reckoned at one hundred suns... loaded and delivered – two barrels of wine for a last, other goods in proportion, ready the sum of thirty-eight Carolus guilders, as well as average and pilotage according to the custom of the sea. Which freight shall not be earned until the outward and return voyage is completed and the goods are unloaded. With the stipulation that the charterer must provide the skipper with a passport from the most blessed Infante of Spain before his departure from these lands. The parties bind themselves for what is stated above, each with their person and goods, nothing excepted, and in particular the aforesaid charterer with his loaded goods, and the skipper with his ship, freight and the equipment thereof, and submit themselves to all law. Part 3/3: the charterer has loaded the goods, and the skipper has chartered his ship with the equipment therefor. They submit themselves to all laws and judges. All done in good faith. Done in Amsterdam, in the presence of Jan Ysbrantsz and van Arensz Poot as witnesses. Peter Woltrincx, Dirck Pietersz, 250.
Historische analyse, entiteiten en kwaliteitscontrole
Historische analyse
Historische functie Bevrachtingscontract voor een handelsreis van Amsterdam naar Sanlúcar de Barrameda en terug, met afspraken over lading, vrachtprijs en verplichtingen. Historische betekenis Deze akte is belangrijk voor het dossier omdat het een gedetailleerd voorbeeld is van een bevrachtingscontract in de 17e eeuw, met specifieke bepalingen over de route, lading, vrachtprijs en het vereiste paspoort van de Infante van Spanje, wat inzicht geeft in de handelsrelaties en maritieme praktijken van die tijd. Broninhoud Bevrachtingsovereenkomst tussen koopman Peter Woltrincx en schipper Dirck Pietersz uit Edam voor het schip 'De Dom van Keulen' (ongeveer 120 lasten) voor een reis van Amsterdam naar Sanlúcar de Barrameda (Sint-Lucas) in Spanje en terug, met afspraken over lading, vrachtprijs (38 carolusgulden per last) en verplichtingen. Belang 4 Reviewstatus concept Feiten • Op 18 oktober 1632 verschenen Peter Woltrincx, koopman, en Dirck Pietersz van Edem, schipper, voor het opmaken van een bevrachtingscontract. [transcriptie] • Het schip heet 'De Dom van Ceulen' en is ongeveer 120 lasten groot. [transcriptie] • Het schip zal van Amsterdam naar Sanlúcar in Spanje varen, daar lossen en laden, en terugkeren naar Amsterdam. [transcriptie] • De bevrachter heeft het schip geheel alleen tot zijn beschikking; de schipper mag geen goederen voor anderen laden. [transcriptie] • De vrachtprijs is 38 carolusgulden per last, met averij en loodsgeld. [transcriptie] • De bevrachter moet een paspoort van de Infante van Spanje leveren voor vertrek. [transcriptie] • Getuigen zijn Huysbansz en Arensz Poot. [transcriptie] Gebeurtenissen • 1632-10-18 — contract — Bevrachtingscontract gesloten tussen Peter Woltrincx en Dirck Pietersz voor het schip De Dom van Ceulen. Personen en rollen • Dirck Pietersz van Edem — schipper • Peter Woltrincx — koopman en bevrachter • Arensz Poot — getuige • Huysbansz — getuige Schepen • De Dom van Ceulen — bevracht schip Plaatsen • Amsterdam — plaats van het contract en bestemming • Sanlúcar de Barrameda — haven in Spanje Goederen • goederen en koopmanschappen — lading • wijn — vrachtberekening Controleerbare claims • De bevrachter heeft het schip geheel alleen tot zijn beschikking. [zeker] • De vrachtprijs is 38 carolusgulden per last. [zeker] Onderzoeksvragen • Wat is de exacte betekenis van 'hotelingen'? • Is 'St. Lucas' inderdaad Sanlúcar de Barrameda? • Wie is de Infante van Spanje in deze context?
Entiteiten
Personen
Schipper / kapitein
• Dirck Pietersz van Middelie — schipper; schipper/kapitein
Kooplieden
• Peter Woltrincx — coopman / bevrachter; koopman
Getuigen
• Arensz Poot — getuige
• Jan Ysbrantsz — getuige
Schepen
• De Dom van Ceulen — schip; vermeld schip
Plaatsen
• Amsterdam — vermelde plaats
• Lucca — vermelde plaats
• Sanlúcar — vermelde plaats
• Spanje — vermelde plaats
• St. lucas in Spangen (Sanlúcar de Barrameda — vermelde plaats
Goederen
• goederen en koopmanschappen — goed/lading
• wijn — goed/lading
Kwaliteitscontrole
Geen automatische kwaliteitsproblemen gevonden. Controleer de tekst nog wel aan de scan.
